Bằng chính ngôn ngữ của bạn

Nhìn thoáng qua

Nếu bạn mở tài liệu này lên, thấy nó hiện ra bằng một thứ tiếng mà bạn thật sự đọc được — chứ không phải chỉ giải mã được — và phản xạ đầu tiên của bạn là nhìn lại lần nữa, có lẽ đọc thử một hai câu để xem chúng có trôi chảy hay không, thì chúng ta đã hiểu nhau rồi. Chính cái khoảnh khắc khựng lại ấy là toàn bộ lý do trang này tồn tại. Nếu ngay lúc này bạn đang đọc những dòng này bằng một ngôn ngữ khác với tiếng Anh, thì đó đúng là điều chúng tôi mong mỏi.

Khoảng cách giữa hiểu được và yêu thích

Các ngôn ngữ của thiết kế phần mềm được viết bằng tiếng Anh, và với phần lớn kỹ sư thì một cuốn cẩm nang tiếng Anh là chuyện bình thường nhất trên đời. Có thêm chút công cụ hỗ trợ thì hoàn toàn dùng được. Nhưng nếu tiếng mẹ đẻ của bạn không phải là tiếng Anh, hẳn bạn quen cái cảm giác rằng vẫn còn một thứ gì đó nằm giữa bạn và trang giấy — một lớp phiên dịch mỏng nhưng dai dẳng mà bạn tự làm trong đầu khi đọc tài liệu tham khảo, rồi lại làm lần nữa khi tự tay viết tài liệu của mình.

Chúng tôi biết điều đó, vì nó cũng là chuyện của chính mình. Chúng tôi là những kỹ sư có tiếng mẹ đẻ không phải tiếng Anh, suốt bao năm đọc cẩm nang bằng tiếng Anh và viết tài liệu lẫn mã nguồn bằng tiếng Anh. Nên chúng tôi cảm nhận, rõ hơn hầu hết mọi người, cái khoảng cách giữa một bài viết mà bạn chỉ việc đọc và một bài mà bạn phải gắng sức để hiểu. Cả hai đều có thể giúp bạn nắm được thông tin. Nhưng chỉ một trong hai khiến bạn thấy thư thái. Hiểu được một điều gì đó và tận hưởng nó là hai chuyện khác nhau — và chính khác biệt ấy là điều mà cả công sức này hướng về.

Vì sao lại mười tám ngôn ngữ

Khi bạn kéo qua danh sách ngôn ngữ và đếm gần hai mươi mục — trong đó có những thứ tiếng không hẳn là phổ biến nhất toàn cầu — thì đó không phải là tình cờ, và cũng không phải là một ô được tích cho có. Nó ở đó vì chúng tôi muốn bạn thích điều này: bản thân sản phẩm, và cả cái nền mà nó được dựng lên. PDF là một hệ thống xây trên các quy tắc — một định dạng tài liệu di động được định nghĩa, tới tận mô hình đối tượng và cú pháp, bởi một tiêu chuẩn hình thức (ISO 32000-2). Với chúng tôi, điều đó có một sức cuốn hút lặng lẽ, và chúng tôi mong bạn cũng cảm nhận được sức cuốn hút ấy.

Đó cũng là lý do một số bài viết ở đây đọc lên không giống một tài liệu tham khảo khô khan, mà giống một câu chuyện gần gũi về cách PDF thật sự vận hành. Nếu một bài nào đó giải thích cho bạn một điều bạn chưa từng nghe tới — đừng lo, dù chỉ một giây. Không phải chỉ mình bạn đâu. Trước khi tự ngồi xuống đọc ISO 32000-2, chính chúng tôi cũng đâu biết. Một trang dạy cho bạn một điều mới về định dạng này, bằng thứ ngôn ngữ mà bạn có thể thả lỏng mà đọc, là một trang đang làm tròn việc của nó.

Đặc biệt dành cho Đông Nam Á

Các ngôn ngữ lớn của thế giới là điều đương nhiên. Cái mà chúng tôi cố công thêm vào là các ngôn ngữ Đông Nam Á — tiếng Indonesia, tiếng Thái và tiếng Việt. Châu Âu, châu Mỹ và Đông Bắc Á có những nền văn hóa phần mềm lâu đời, sâu dày, và từ lâu đã có tài liệu tương xứng. Đông Nam Á là một trong những nơi có giới phần mềm trỗi dậy nhanh nhất thế giới — vậy mà tài liệu hạng nhất bằng tiếng bản địa vẫn thường đến với khu vực này sau cùng. Chúng tôi không muốn trở thành thêm một công cụ nữa xem nơi đây như chuyện phụ để tính sau.

Và dù bạn là ai — một sinh viên, một kỹ sư mới vào nghề đang làm dự án thật đầu tiên, một người tự xây dựng độc lập, hay một đội đang đưa PDF vào hệ thống của mình — chúng tôi đều mong cho bạn cùng một điều: niềm vui giản dị của việc làm ra một thứ chạy được, và những thỏa mãn nhỏ bé mà rất thật, thứ bạn chỉ có được khi thật sự hiểu mình đang làm gì ngay trong lúc làm. Người ta dễ phải lòng một nghề hơn khi cuốn cẩm nang không đồng thời là một vật cản.

Việc này thực sự tốn kém những gì với chúng tôi

Không điều nào trong số này là miễn phí, và chúng tôi sẽ không giả vờ ngược lại. Dù có dựa vào dịch máy đi nữa, mỗi ngôn ngữ thêm vào là một khoản chi phí bảo trì lớn và liên tục — và một bản nháp dịch máy mới chỉ là vạch xuất phát. Đi từ “câu chữ đã được dịch” tới “bài viết thực sự dễ hiểu, và đọc lên tự nhiên với người suy nghĩ bằng ngôn ngữ này” là một việc khó, cần đến bàn tay con người, và đó là chỗ chúng tôi dốc vào công sức thật sự. Tài liệu tốt phải đạt một chuẩn chất lượng, trong đó có việc người đọc thực sự của nó phải hiểu được (ISO/IEC/IEEE 26514); với chúng tôi, cái chuẩn ấy không hạ xuống chỉ vì ngôn ngữ của người đọc đã đổi.

Cho nên khi một bản dịch đọc lên thật sự thấm, xin hãy đón nhận nó đúng như ý nghĩa nó được trao đi: không phải một tính năng cho tiện, mà là một cử chỉ quan tâm nhỏ bé từ nhóm kỹ sư này gửi tới những kỹ sư khác.

Đôi lời gửi tới người đang đọc

Chúng tôi xin nói thật: trải khắp mười tám ngôn ngữ, không phải câu nào cũng sẽ hoàn hảo, và một số trang đến với ngôn ngữ này trước, ngôn ngữ kia sau. Nếu một đoạn nào đó đọc lên gượng gạo hay sai trong ngôn ngữ của bạn, hãy cho chúng tôi biết — chúng tôi xem một lỗi tài liệu y như cách xem bất kỳ lỗi kỹ thuật nào khác, chứ không phải một thứ vặt vãnh về hình thức để tính sau. Đó là cách nó dần tốt lên.

Hơn hết thảy, chúng tôi mong bạn đọc trang này bằng chính ngôn ngữ mình suy nghĩ, và mong ở đâu đó trong đây bạn đâm ra thích PDF hơn mình tưởng một chút, và thích việc dựng nên mọi thứ hơn hồi sáng nay một chút. Nếu đây là lần đầu bạn thật sự chạm tới PDF, hay tới PHP — xin chào mừng. Chúng tôi từng bắt đầu đúng ngay chỗ bạn đang đứng: tò mò, hơi nằm ngoài cái tâm điểm nói tiếng Anh, và mừng rỡ khi rốt cuộc tìm được một cuốn cẩm nang có cảm giác như đang nói chuyện với mình. Chúng tôi viết cuốn này để nó có thể nói chuyện với bạn.

Liên quan

• Tài liệu như một sản phẩm — kỷ luật chất lượng đứng sau bộ tài liệu này, mà bản địa hóa chỉ là một phần.
• Công ty đứng sau NextPDF — chúng tôi là ai và vì sao một sản phẩm thương mại lại trở thành open core.
• Open core, không khóa chân — mô hình cấp phép cho phép chúng tôi tiếp tục đầu tư vào những việc như thế này.